اگر حق طلاق با زن باشد طلاق چقدر طول میکشد؟
وقتی زنی «حق طلاق» یا همان «وکالت در طلاق» از همسرش دارد، یکی از اولین سؤالهایی که به ذهنش میرسد این است که: اگر حق طلاق با زن باشد طلاق چقدر طول میکشد؟ آیا میشود در مدت کوتاهی کار را تمام کرد یا باید ماهها در رفتوآمد دادگاه و مشاوره بود؟
پاسخ کوتاه این است که: مدت زمان طلاق با داشتن حق طلاق معمولاً بین حدود ۲۰ روز کاری تا ۶ ماه متغیر است؛ و این فاصله زیاد به دلیل تفاوت در نوع طلاق، کیفیت وکالتنامه، همکاری یا عدم همکاری همسر، شلوغی دادگاه و حضور یا عدم حضور وکیل است.
در این راهنمای جامع، تلاش شده است که به زبان ساده و کاملاً کاربردی توضیح داده شود:
- حق طلاق دقیقاً چیست و با طلاق توافقی چه فرقی دارد؟
- در هر سناریو، طلاق حدوداً چقدر طول میکشد؟
- چه عواملی روند را کوتاهتر یا طولانیتر میکنند؟
- مراحل قانونی طلاق با داشتن حق طلاق چیست؟
- تکلیف مهریه، نفقه و حضانت فرزندان چه میشود؟
حق طلاق یا وکالت در طلاق دقیقاً چیست؟
در قانون ایران، حق اصلی طلاق با مرد است؛ یعنی مرد میتواند بدون نیاز به رضایت زن، با رعایت تشریفات قانونی، از دادگاه درخواست طلاق کند. اما مرد میتواند به همسرش وکالت در طلاق بدهد. در عرف، به این وکالت حق طلاق زن گفته میشود.
وکالت در طلاق یعنی شوهر در یک سند رسمی (معمولاً دفترخانه اسناد رسمی) به زن اختیار میدهد که:
- به وکالت از او در دادگاه خانواده درخواست طلاق ثبت کند،
- مراحل دادرسی و مشاوره و ثبت طلاق را پیگیری کند،
- اسناد لازم را از طرف مرد امضا کند.
در عمل، زن در چنین حالتی هم متقاضی طلاق است و هم از طرف همسرش وکیل محسوب میشود. همین موضوع باعث میشود روند کار عموماً سادهتر و سریعتر از زمانی باشد که زن هیچگونه حق یا وکالتی در طلاق ندارد و باید با استناد به عسر و حرج یا شروط ضمن عقد، مرد را مجبور به طلاق کند.
تفاوت «حق طلاق زن» با «طلاق توافقی»
خیلیها این دو مفهوم را با هم اشتباه میگیرند. برای داشتن تصویر دقیق از مدت زمان طلاق وقتی حق طلاق با زن است، باید این تفاوت را بشناسیم:
- طلاق توافقی: زن و مرد هر دو با اصل طلاق و جزئیات آن (مهریه، نفقه، حضانت، جهیزیه و…) موافقاند و این توافق را در قالب صورتجلسه به دادگاه ارائه میکنند. در این حالت، معمولاً روند طلاق برای هر دو طرف سریعتر پیش میرود.
- طلاق با حق طلاق: زن از جانب مرد وکالت رسمی برای طلاق دارد. این وکالت ممکن است با یا بدون همکاری فعلی شوهر استفاده شود. یعنی حتی اگر مرد حاضر به همراهی در جلسات یا امضا نباشد، زن (یا وکیل او) از طرف شوهر هم میتواند ورقهها را امضا کند.
بنابراین، حق طلاق از نظر حقوقی یعنی داشتن اختیار قانونی اقدام؛ اما توافق یا عدم توافق همسر روی سرعت کار اثر میگذارد. در ادامه، سناریوهای مختلف را جداگانه بررسی میکنیم.
مدت زمان طلاق وقتی حق طلاق با زن است؛ ۴ سناریوی اصلی
براساس رویه معمول دادگاههای خانواده و تجربههای رایج، میتوان زمان طلاق با داشتن حق طلاق را در چند سناریوی متداول خلاصه کرد. عددهای زیر تقریبیاند و حتماً ممکن است بسته به شهر، شعبه، شلوغی پروندهها و جزئیات هر زندگی کم یا زیاد شوند.
۱. طلاق توافقی + حق طلاق + وکیل (سریعترین حالت)
در این حالت:
- زن حق طلاق دارد،
- مرد هم با اصل طلاق و مسائل مالی و حضانت توافق دارد،
- پرونده به یک وکیل متخصص طلاق سپرده میشود.
در چنین شرایطی، اگر مدارک تکمیل و وکالتنامه دقیق تنظیم شده باشد، رایج است که:
- بازه حدود ۱۰ تا ۳۰ روز کاری برای صدور گواهی عدم امکان سازش و طیکردن مراحل دادگاه طول بکشد،
- و سپس در مدت کوتاهی (معمولاً تا چند هفته) ثبت نهایی طلاق در دفترخانه انجام شود.
در برخی پروندههای بسیار منظم و شهرهای کمتراکم، این زمان حتی ممکن است به کمتر از ۱۰ روز کاری هم نزدیک شود، اما بهعنوان قاعده مطمئن روی حدود ۲۰ تا ۳۰ روز کاری حساب کنید.
۲. طلاق با حق طلاق + عدم همکاری شوهر + وکیل
در این سناریو، زن حق طلاق و وکیل دارد، اما:
- شوهر در جلسات مشاوره و دادگاه همکاری نمیکند،
- ممکن است نسبت به مهریه یا حضانت فرزند اختلاف نظر داشته باشد،
- یا حتی از نظر روحی در برابر طلاق مقاومت کند.
با این حال، چون زن وکالت رسمی از طرف مرد دارد، عدم حضور شوهر مانع اصلی محسوب نمیشود. بیشتر، زمان صرف ابلاغیههای قانونی، نوبتدهی دادگاه و مشاورههای الزامی میشود. در عمل، در این حالت:
- معمولاً حدود ۲ تا ۴ ماه تا صدور حکم طلاق یا گواهی عدم امکان سازش طول میکشد،
- و با احتساب مدت لازم برای ثبت در دفترخانه، پرونده در حدود ۳ تا ۵ ماه نهایی میشود.
اگر دادگاه شلوغ باشد، اختلافات مالی پیچیده باشد یا مدارک ناقص ارائه شده باشد، این بازه میتواند تا حدود ۶ ماه هم کشیده شود.
۳. طلاق با حق طلاق + اقدام بدون وکیل
در این حالت، زن حق طلاق دارد اما تصمیم میگیرد بدون گرفتن وکیل خودش مراحل را انجام دهد. از نظر قانونی، این کار ممکن است، اما معمولاً:
- ثبت دادخواست، پیگیری ابلاغها، حضور در جلسات و تنظیم لوایح،
- به دلیل ناآشنایی با رویهها،
- باعث رفتوآمدهای بیشتر و تأخیرهای اداری میشود.
طبق رویه معمول، در این وضعیت:
- صدور گواهی عدم امکان سازش میتواند حدود ۴ تا ۶ ماه طول بکشد،
- و با احتساب مراحل بعدی، معمولاً بین ۶ تا ۹ ماه زمان برای نهایی شدن طلاق نیاز است.
برای کسی که شرایط روحی سختی دارد، این فاصله زمانی میتواند فرساینده باشد؛ به همین خاطر در عمل، در بیشتر پروندههای طلاق با حق طلاق، از وکیل استفاده میشود.
۴. طلاق با حق طلاق + اختلافات جدی مالی و حضانت
گاهی زن حق طلاق دارد، ولی:
- بر سر مهریه، نفقه، اجرتالمثل، جهیزیه،
- یا حضانت و ملاقات فرزندان،
- بین دو طرف اختلافهای جدی وجود دارد.
در این حالت، حتی با وجود وکالت در طلاق، دادگاه باید به اختلافات مالی و حضانت نیز رسیدگی کند. این رسیدگی میتواند:
- مستلزم جلسات متعدد،
- احتمالاً کارشناسی،
- و حتی تجدیدنظرخواهی باشد.
در نتیجه، مدت زمان طلاق ممکن است به چند ماه طولانیتر از حالتهای عادی تبدیل شود. بهطور تقریبی:
- بازه ۳ تا ۹ ماه برای این سناریو غیرمعمول نیست،
- و در صورت اعتراضها و تجدیدنظر، حتی بیش از این هم خواهد شد.
جدول مقایسه مدت زمان طلاق با حق طلاق در سناریوهای مختلف
| نوع سناریو | وجود وکیل | وضعیت همکاری شوهر | مدت زمان تقریبی تا ثبت نهایی |
|---|---|---|---|
| طلاق توافقی + حق طلاق | دارد | همکاری کامل | حدود ۲۰ تا ۳۰ روز کاری (تا چند هفته) |
| طلاق با حق طلاق، بدون همکاری شوهر | دارد | کمهمکاری یا عدم همکاری | حدود ۳ تا ۵ ماه |
| طلاق با حق طلاق بدون وکیل | ندارد | بسته به پرونده | حدود ۶ تا ۹ ماه |
| حق طلاق + اختلافات شدید مالی و حضانت | معمولاً دارد | معمولاً کمهمکاری | حدود ۳ تا ۹ ماه یا بیشتر |
| حق طلاق ناقص یا مبهم | معمولاً نیاز است | متغیر | متفاوت؛ بسته به امکان اصلاح وکالتنامه |
کدام عوامل باعث سریعتر یا کندتر شدن طلاق میشوند؟
اینکه اگر حق طلاق با زن باشد طلاق چقدر طول میکشد، فقط به داشتن یا نداشتن این حق بستگی ندارد. چند عامل مهم در سرعت یا کندی پرونده نقش اساسی دارند:
- کامل بودن وکالتنامه در طلاق
- نوع طلاق (توافقی یا یکطرفه)
- وجود یا عدم وجود اختلافات مالی و حضانت
- استفاده از وکیل متخصص خانواده
- شهر و شعبه رسیدگیکننده و حجم پروندههای آن
- کامل بودن مدارک و عدم وجود ایراد شکلی در دادخواست
- اسقاط یا عدم اسقاط حق تجدیدنظرخواهی و فرجامخواهی
هرچه وکالتنامه دقیقتر و قویتر تنظیم شده باشد، امکان حذف یا کاهش برخی مراحل (مثل تجدیدنظر) بیشتر و زمان کلی کمتر میشود.
مراحل قانونی طلاق زمانی که حق طلاق با زن است
با وجود تفاوت در جزئیات، مسیر کلی طلاق با داشتن حق طلاق معمولاً از چند مرحله اصلی عبور میکند. آشنایی با این مراحل کمک میکند تصور دقیقتری از مدت زمان لازم داشته باشید.
۱. بررسی وکالتنامه و مشاوره اولیه
نخستین قدم منطقی این است که:
- متن وکالتنامه در طلاق (یا شرط ضمن عقد) توسط یک کارشناس یا وکیل خانواده دقیق بررسی شود،
- مشخص شود که آیا زن حق بذل (بخشش) مهریه، حق اسقاط تجدیدنظرخواهی، حق توکیل به غیر (واگذاری وکالت به وکیل) و سایر اختیارات لازم را دارد یا خیر.
در این مرحله، معمولاً سناریوی مناسب (توافقی یا یکطرفه) و بازه زمانی تقریبی با توجه به شرایط خاص هر زوج تخمین زده میشود.
۲. ثبتنام در سامانه تصمیم و جلسات مشاوره پیش از طلاق
بر اساس مقررات فعلی، در اغلب انواع طلاق، ثبتنام در سامانه تصمیم و مراجعه به مرکز مشاوره پیش از ثبت دادخواست در دادگاه لازم است. این جلسات با هدف کاهش اختلاف و کمک به تصمیمگیری آگاهانه برگزار میشوند.
بسته به شلوغی مراکز مشاوره، این مرحله ممکن است:
- از چند روز تا چند هفته زمان ببرد،
- و معمولاً در زمان کلی پرونده اثر قابل توجهی دارد.
۳. ثبت دادخواست طلاق در دفتر خدمات الکترونیک قضایی
بعد از دریافت نوبت مشاوره و طی جلسات اولیه، نوبت به ثبت دادخواست طلاق میرسد. این کار در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی انجام میشود. در این مرحله باید:
- متن دقیق درخواست طلاق تنظیم،
- وکالتنامه طلاق، عقدنامه، شناسنامه و کارت ملی
- و سایر مستندات پیوست پرونده شود.
اگر وکیل دارید، معمولاً تمام موارد فنی توسط او انجام میشود و از بروز ایراد شکلی که میتواند باعث طولانی شدن روند گردد، جلوگیری خواهد شد.
۴. ارجاع پرونده به شعبه دادگاه خانواده و ابلاغها
پس از ثبت دادخواست، پرونده به صورت سیستمی به یک شعبه دادگاه خانواده ارجاع میشود. سپس:
- اخطاریهها و ابلاغیهها برای طرف مقابل ارسال میشود،
- تاریخ جلسه دادگاه تعیین میگردد.
در این مرحله، شلوغی شعبه و همچنین آدرسدام بودن ابلاغها میتواند چند هفته به روند اضافه کند.
۵. برگزاری جلسات دادگاه و صدور گواهی عدم امکان سازش
در جلسه دادگاه، قاضی:
- وکالتنامه طلاق و سایر مدارک را بررسی میکند،
- در مورد مهریه، نفقه، اجرتالمثل، حضانت و ملاقات کودکان سؤالات لازم را مطرح میکند،
- و در صورت احراز شرایط، گواهی عدم امکان سازش یا حکم طلاق را صادر میکند.
اگر طلاق توافقی باشد و اختلاف جدی وجود نداشته باشد، همین یک جلسه غالباً کافی است. در غیر این صورت، ممکن است چند جلسه برگزار شود و زمان پرونده طولانیتر شود.
۶. طی مهلتهای قانونی تجدیدنظر و قطعی شدن رأی
در بسیاری از احکام، قانون برای طرفین حق تجدیدنظرخواهی و در برخی موارد فرجامخواهی در دیوان عالی کشور را پیشبینی کرده است. این مهلتها معمولاً:
- حدود ۲۰ روز برای تجدیدنظر در داخل کشور
- و در صورت نبود اسقاط، چند هفته برای قطعیت رأی
زمان میبرد. اگر در وکالتنامه طلاق، اسقاط حق تجدیدنظر و فرجامخواهی به درستی پیشبینی شده باشد، میتوان این مرحله را کوتاهتر کرد و سریعتر به ثبت طلاق رسید.
۷. مراجعه به دفترخانه و ثبت نهایی طلاق
بعد از قطعی شدن رأی:
- زن (و در طلاق با حق طلاق، وکیل معالواسطه از طرف مرد) به دفتر رسمی ازدواج و طلاق مراجعه میکنند،
- صیغه طلاق جاری میشود،
- سپس سند طلاق صادر و در شناسنامهها ثبت میشود.
این مرحله معمولاً از نظر زمانی طولانی نیست؛ اگر نوبت دفترخانه شلوغ نباشد، میتواند در چند روز انجام شود.
مدارک لازم برای طلاق وقتی حق طلاق با زن است
برای اینکه روند طلاق بدون وقفه و تأخیر جلو برود، بهتر است مدارک لازم را از ابتدا آماده کنید. مدارک معمولاً شامل موارد زیر است:
- اصل وکالتنامه رسمی طلاق یا رونوشت معتبر آن از دفترخانه
- اصل عقدنامه یا رونوشت رسمی آن (سند ازدواج)
- شناسنامه و کارت ملی زن
- در صورت استفاده از وکیل: وکالتنامه دادگستری به نام وکیل
- در صورت وجود فرزند: مدارک هویتی فرزندان برای تعیین موضوع حضانت و ملاقات
- در صورت طرح ادعاهای مالی یا عسر و حرج، مستندات مربوط مثل گواهیها، شهادت شهود و…
ناقص بودن هر یک از این مدارک میتواند باعث برگشت پرونده برای «تکمیل نواقص» و در نتیجه طولانی شدن مسیر شود.
حق طلاق و وضعیت مهریه، نفقه و اجرتالمثل
بسیاری از زنان نگران این هستند که اگر با استفاده از حق طلاق اقدام کنند، مهریه و سایر حقوق مالیشان چه میشود؟
نکات مهم در این باره:
- اصل بر باقی بودن حق مهریه است. داشتن حق طلاق به این معنا نیست که زن از مهریه محروم میشود.
- در بسیاری از وکالتنامهها، به زن اختیار داده میشود که تمام یا بخشی از مهریه را ببخشد تا طلاق سریعتر انجام شود. استفاده از این اختیار انتخابی است، نه اجباری.
- زن میتواند مهریه خود را جداگانه مطالبه کند؛ چه قبل از طلاق، چه همزمان با آن و چه بعد از طلاق.
- نفقه دوران زوجیت و اجرتالمثل ایام زندگی مشترک نیز در صورت مطالبه و اثبات، قابل دریافت است؛ مگر اینکه در توافقات مالی، به شکل دیگری مورد مصالحه قرار گیرد.
به طور کلی، حق طلاق به خودی خود موجب سقوط حقوق مالی زن نمیشود؛ این توافقات و امضاهایی است که در جریان دادگاه یا دفترخانه انجام میشود و میتواند وضعیت مالی را تغییر دهد. بنابراین، بدون مشاوره دقیق، هیچ سندی را در این مراحل نباید با عجله امضا کرد.
لیست ۷ مرحلهای برای تخمین تقریبی مدت زمان طلاق با حق طلاق
برای اینکه خودتان بتوانید تقریباً زمان را برآورد کنید، میتوانید به این چکلیست ۷ مرحلهای نگاه کنید. هرچه پاسخهای شما به سمت گزینههای اول باشد، پرونده سریعتر تمام میشود:
- نوع طلاق: اگر توافقی است، پرونده سریعتر؛ اگر یکطرفه و همراه با اختلاف است، کندتر.
- متن وکالتنامه: اگر حق بذل مهریه، اسقاط تجدیدنظر، حق توکیل و… بهطور کامل ذکر شده، زمان کمتر؛ اگر وکالتنامه ناقص است، زمان بیشتر.
- وجود وکیل: داشتن وکیل متخصص خانواده معمولاً چند ماه زمان را کاهش میدهد.
- وضعیت همکاری همسر: حضور و امضاهای او در جلسات مشاوره و دادگاه، روند را کوتاه میکند؛ عدم همکاری، باعث طولانی شدن ابلاغها میشود.
- شهر و شعبه: شهرهای بزرگ و شعب شلوغ معمولاً روند طولانیتری دارند.
- کامل بودن مدارک: اگر از ابتدا همه مدارک آماده و منظم باشد، از برگشتهای اداری جلوگیری میشود.
- وجود یا نبود اختلافات مالی سنگین: در صورت نبود اختلاف جدی، روند سادهتر است؛ دعواهای مالی جدی میتواند ماهها به پرونده اضافه کند.
مزایا و معایب داشتن حق طلاق برای زن از نظر زمانی
از نگاه «مدت زمان طلاق»، داشتن حق طلاق هم مزایایی دارد و هم محدودیتهایی که دانستن آنها کمک میکند انتظارتان واقعی باشد.
مزایا
- کاهش وابستگی به رضایت شوهر: حتی اگر شوهر همکاری نکند، زن میتواند مستقلاً اقدام کند.
- امکان استفاده از وکیل به جای خود و شوهر: بسیاری از مراجعات بدون نیاز به حضور شخصی زن و مرد انجام میشود.
- امکان اسقاط حق تجدیدنظر و کوتاه شدن فرایند: اگر در وکالتنامه پیشبینی شده باشد.
- قابلیت زمانبندی و برنامهریزی بهتر: زن میتواند با مشاوره دقیق، بازه زمانی نسبتاً مشخصی برای روند جدایی داشته باشد.
معایب و محدودیتها
- حق طلاق زمان را صفر نمیکند: حتی با بهترین وکالتنامه، همچنان طی مراحل مشاوره، دادگاه و دفترخانه زمانبر است.
- احتمال فشارهای مالی و احساسی: در برخی موارد، طرف مقابل ممکن است برای کوتاه شدن زمان، زن را به گذشت از بخشی از حقوق مالی ترغیب یا تحت فشار قرار دهد.
- احتمال ابهام در وکالتنامه: اگر وکالتنامه بهدرستی تنظیم نشده باشد، ممکن است دادگاه در خصوص حدود اختیارات زن تردید کند و روند طولانی گردد.
نکات مهم قبل از اقدام به طلاق با داشتن حق طلاق
پیش از هرگونه اقدام، به چند نکته کلیدی توجه کنید تا هم زمان کمتری صرف شود و هم از نظر حقوقی آسیب نبینید:
- متن وکالتنامه را دقیق بخوانید. اگر بندهایی مثل حق بذل مهریه، حق توکیل به غیر، اسقاط تجدیدنظر و… را متوجه نمیشوید، قبل از اقدام از متخصص بپرسید.
- مدارکتان را از قبل آماده کنید. عقدنامه، شناسنامه، کارت ملی، وکالتنامه، مدارک فرزندان و مدارک مربوط به مهریه را در یک پوشه منظم کنید.
- در مورد مهریه و حقوق مالی عجولانه تصمیم نگیرید. هر چکی، رسیدی یا نوشتهای که در این دوران امضا میکنید، میتواند اثر حقوقی سنگینی داشته باشد.
- برای سلامت روان خود برنامه داشته باشید. طلاق حتی اگر سریع انجام شود، از نظر روحی مرحله سادهای نیست؛ حمایت عاطفی خانواده، دوستان یا مشاور روانشناس میتواند کمک بزرگی باشد.
- در مورد آینده بعد از طلاق فکر کنید. مسکن، شغل، وضعیت فرزندان و هزینهها را تا حد ممکن از پیش برنامهریزی کنید.
اگر علاقهمندید درباره دیگر جنبههای حقوق خانواده و تأثیر آن بر زندگی روزمره بیشتر بدانید، میتوانید مطلب راهنمای جامع حقوق خانواده را در فانها ببینید.
سوالات متداول
۱. اگر حق طلاق با زن باشد و وکیل بگیرد، معمولاً طلاق چقدر طول میکشد؟
اگر حق طلاق کامل باشد، مدارک کامل ارائه شود و پرونده بدون اختلاف مالی جدی و در قالب طلاق توافقی پیش برود، معمولاً از حدود ۲۰ روز کاری تا ۱ ماه زمان برای صدور گواهی عدم امکان سازش و طی مراحل دادگاه نیاز است و ثبت نهایی در دفترخانه هم معمولاً در مدت کوتاهی انجام میشود. در صورت یکطرفه بودن و عدم همکاری شوهر، این بازه میتواند به چند ماه برسد.
۲. بدون داشتن وکیل هم میتوان با حق طلاق اقدام کرد؟ مدت زمان چقدر میشود؟
از نظر قانونی، بله؛ زن میتواند با داشتن حق طلاق، خود شخصاً دادخواست بدهد و مراحل را پیگیری کند. اما چون معمولاً آشنایی کافی با رویهها و اصطلاحات حقوقی وجود ندارد، روند میتواند طولانیتر شود و نهایتاً بین ۶ تا ۹ ماه یا بیشتر طول بکشد؛ بهخصوص اگر دادگاه شلوغ باشد یا پرونده ایراد شکلی بخورد.
۳. داشتن حق طلاق یعنی زن باید مهریهاش را ببخشد؟
خیر. اصل بر باقی ماندن حق مهریه است و داشتن حق طلاق به خودی خود به معنای بخشیدن مهریه نیست. در برخی وکالتنامهها اختیار بخشیدن مهریه به زن داده میشود تا در صورت تمایل برای تسریع روند، از آن استفاده کند، اما این موضوع انتخابی است و بدون امضای زن، مهریه از بین نمیرود.
۴. اگر شوهر همکاری نکند و در دادگاه حاضر نشود، طلاق متوقف میشود؟
خیر. وقتی زن وکالت رسمی در طلاق دارد، عدم حضور شوهر مانع اصلی محسوب نمیشود. ابلاغیهها طبق قانون ارسال میشود و در صورت عدم حضور او، دادگاه میتواند در غیاب شوهر رسیدگی را انجام دهد. البته در چنین شرایطی، به دلیل طی فرآیند ابلاغ و احتمالاً جلسات بیشتر، روند ممکن است چند ماه طولانیتر از طلاق توافقی شود.
۵. آیا داشتن حق طلاق به این معناست که مرد دیگر نمیتواند خودش تقاضای طلاق بدهد؟
خیر. طبق قانون فعلی، حق اصلی طلاق همچنان برای مرد محفوظ است و او هم هر زمان که بخواهد میتواند با رعایت تشریفات قانونی درخواست طلاق کند. دادن وکالت در طلاق به زن، به این معناست که زن نیز در کنار مرد، اختیار قانونی برای اقدام دارد؛ نه اینکه حق طلاق از مرد سلب شده باشد.
بدون دیدگاه